AP DSC 2025 SA గణితం ప్రశ్నపత్రం (12 జూన్, షిఫ్ట్ 1): విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
Nookesh Karri ·· 9 min read
AP DSC SA Maths 2025 psychology questions ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో స్కూల్ అసిస్టెంట్ గణితం (SA Mathematics) పోస్టుకు 12 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 1లో జరిగిన పరీక్షలో మూడో సెక్షన్ విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం (Educational Psychology). ఇందులో 31 నుంచి 40 వరకు 10 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 5 మార్కులు. ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్లో ఉన్నట్టే తెలుగు, ఇంగ్లీష్‌లో ఇచ్చాం. సమాధానాలు పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రతి ప్రశ్న కింద దశలవారీ వివరణ ఉంది. ఈ సెక్షన్ కష్టమైనది కాదు. ఎరిక్సన్, స్పియర్మన్, బండూరా, థార్న్డైక్ లాంటి ప్రామాణిక సిద్ధాంతాల నుంచే ప్రశ్నలు వచ్చాయి. సగం ప్రశ్నలు చిన్న తరగతి గది సన్నివేశం ఇచ్చి భావనను గుర్తించమన్నాయి.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| మూర్తిమత్వం, వికాసం | 31, 32 |
| స్మృతి, సంఘర్షణ | 33, 34 |
| అభ్యసన సిద్ధాంతాలు, బదలాయింపు | 35, 37, 38, 40 |
| ప్రజ్ఞ, ప్రజ్ఞా పరీక్షలు | 36, 39 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 31
అర్ధరహిత ఉద్దీపనలకు సమాధానాలు రాబట్టడం ద్వారా వ్యక్తి యొక్క మూర్తిమత్వాన్ని అంచనా వేసే పరీక్షలు
The tests that assess the personality of a person by eliciting responses to meaningless stimuli are
(1) నిర్ధారణ మాపనులు (Rating Scales)
(2) ప్రక్షేపక పరీక్షలు (Projective tests)
(3) ప్రశ్నావళులు (Questionnaires)
(4) శోధికలు (Inventories)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ప్రక్షేపక పరీక్షలు (Projective tests)
దశ 1: ప్రక్షేపక పరీక్షల్లో (Projective tests) సిరా మరకలు, అస్పష్ట చిత్రాలు లాంటి నిర్దిష్ట అర్థం లేని ఉద్దీపనలు చూపిస్తారు. వ్యక్తి వాటిలో తన భావాలు, కోరికలు, సంఘర్షణలను తనకు తెలియకుండానే ప్రక్షేపిస్తాడు.
దశ 2: రోర్‌షా సిరా మరకల పరీక్ష (Rorschach Ink Blot Test), ఇతివృత్త అవబోధన పరీక్ష (TAT), పిల్లలకు CAT, వాక్య పూరణ పరీక్ష వీటికి ఉదాహరణలు.
దశ 3: నిర్ధారణ మాపనులు, ప్రశ్నావళులు, శోధికలు స్పష్టమైన ప్రశ్నలు, వాక్యాలు ఇస్తాయి. వ్యక్తి తన గురించి తానే నేరుగా చెబుతాడు. అర్థం లేని ఉద్దీపన అక్కడ ఉండదు.
ప్రశ్న 32
ఎరిక్సన్ ప్రకారం శిశువు ఎదుర్కొనే మొదటి మనోసాంఘిక క్లిష్ట పరిస్థితి
According to Ericson, the first psychosocial conflict faced by a child is
(1) స్వయం ప్రతిపత్తి Vs సిగ్గు (Atonomy Vs Shame)
(2) నమ్మకం Vs అపనమ్మకం (Trust Vs Mistrust)
(3) సాన్నిహిత్యం Vs ఏకాంతం (Intimacy Vs Isolation)
(4) చొరవ Vs అపరాధం (Initiative Vs Guilt)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) నమ్మకం Vs అపనమ్మకం (Trust Vs Mistrust)
దశ 1: ఎరిక్ ఎరిక్సన్ జీవితకాలాన్ని ఎనిమిది మనోసాంఘిక దశలుగా విభజించారు. ప్రతి దశలో ఒక సంఘర్షణ ఉంటుంది.
దశ 2: మొదటి దశ పుట్టినప్పటి నుంచి సుమారు 1½ ఏళ్ల వరకు: నమ్మకం Vs అపనమ్మకం. తల్లి లేదా సంరక్షకుడు ప్రేమగా, క్రమంగా అవసరాలు తీరిస్తే శిశువులో ప్రపంచంపై నమ్మకం ఏర్పడుతుంది.
దశ 3: స్వయం ప్రతిపత్తి Vs సిగ్గు రెండో దశ (1½-3 ఏళ్లు). చొరవ Vs అపరాధం మూడో దశ (3-6 ఏళ్లు). సాన్నిహిత్యం Vs ఏకాంతం యుక్త వయసు (యవ్వనం తర్వాత) దశ.
గుర్తుంచుకోండి: దశల వరుస: నమ్మకం → స్వయం ప్రతిపత్తి → చొరవ → శ్రమ (Industry) → గుర్తింపు → సాన్నిహిత్యం → ఉత్పాదకత → సమగ్రత.
ప్రశ్న 33
స్మృతి ప్రక్రియకి సంబంధించి సరైన క్రమం
The correct order with respect to the process of memory is
(1) ధారణ, ఎన్‌కోడింగ్, జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవటం (Retention, Encoding, Retrieval)
(2) జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవటం, ఎన్‌కోడింగ్, ధారణ (Retrieval, Encoding, Retention)
(3) ఎన్‌కోడింగ్, ధారణ, జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవటం (Encoding, Retention, Retrieval)
(4) ధారణ, జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవటం, ఎన్‌కోడింగ్ (Retention, Retrieval, Encoding)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఎన్‌కోడింగ్, ధారణ, జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవటం (Encoding, Retention, Retrieval)
దశ 1: స్మృతి మూడు దశల్లో జరుగుతుంది. ముందు సమాచారం మెదడులోకి ఎక్కాలి, తర్వాత అక్కడ నిలవాలి, అవసరమైనప్పుడు బయటకు రావాలి.
దశ 2: ఎన్‌కోడింగ్ (Encoding) అంటే చూసిన, విన్న సమాచారాన్ని మెదడు అర్థం చేసుకునే రూపంలోకి మార్చడం. ధారణ (Retention/Storage) అంటే దాన్ని నిల్వ ఉంచడం. జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవడం (Retrieval) అంటే అవసరమైనప్పుడు గుర్తు చేసుకోవడం.
దశ 3: ఎక్కని సమాచారం నిలవదు, నిలవని సమాచారం గుర్తుకు రాదు. అందుకే వరుస ఎన్‌కోడింగ్ → ధారణ → జ్ఞప్తి; మిగతా వరుసలు తర్కానికి సరిపోవు.
ప్రశ్న 34
ఒక పిల్లవాడు పిల్లితో ఆడుకోవాలనుకుంటున్నాడు. కానీ పిల్లి కరుస్తుందేమోనని భయపడుతున్నాడు. అతని యొక్క సంఘర్షణ
A boy wants to play with a cat, but he is scared that it may bite. The conflict in him is
(1) ఉపగమ-ఉపగమ (Approach-Approach)
(2) ఉపగమ-పరిహార (Approach-Avoidance)
(3) పరిహార-పరిహార (Avoidance-Avoidance)
(4) ద్విఉపగమ-పరిహార (Double approach-Avoidance)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఉపగమ-పరిహార (Approach-Avoidance)
దశ 1: ఇక్కడ ఒకే లక్ష్యం ఉంది: పిల్లి. దానితో ఆడుకోవాలనే కోరిక అతన్ని దగ్గరికి లాగుతుంది (ఉపగమం), కరుస్తుందనే భయం దూరంగా నెడుతుంది (పరిహారం).
దశ 2: ఒకే వస్తువులో ఆకర్షణ, వికర్షణ రెండూ ఉంటే అది ఉపగమ-పరిహార సంఘర్షణ (కర్ట్ లెవిన్ వర్గీకరణ).
దశ 3: ఉపగమ-ఉపగమ అంటే రెండు ఇష్టమైన లక్ష్యాల మధ్య ఎంపిక. పరిహార-పరిహార అంటే రెండు ఇష్టం లేని వాటి మధ్య ఎంపిక. ద్వి ఉపగమ-పరిహారంలో రెండు లక్ష్యాలకూ మంచి, చెడు రెండూ ఉంటాయి. ఈ సన్నివేశంలో లక్ష్యం ఒక్కటే కాబట్టి అవి సరిపోవు.
ప్రశ్న 35
ఒక బాలునికి డాక్టర్ ఇంజెక్షన్ చెయ్యటం వలన డాక్టరంటే భయం ఏర్పడింది. అప్పటి నుండి అతను ఆ డాక్టరే కాకుండా ఇతర డాక్టర్లన్నా భయపడుతున్నాడు. ఇది
A boy developed a fear of the doctor, when an injection was given by him. From that day onwards he is scared of not only that doctor but also all other doctors. This is
(1) ఉన్నతక్రమ నిబంధన (Higher order conditioning)
(2) కార్యసాధక నిబంధన (Operant conditioning)
(3) ఉద్దీపనా సామాన్యీకరణ (Stimulus Generalization)
(4) ఉద్దీపనా విచక్షణ (Stimulus discrimination)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఉద్దీపనా సామాన్యీకరణ (Stimulus Generalization)
దశ 1: ఒక ఉద్దీపనకు నిబంధనం ఏర్పడ్డాక, దాన్ని పోలిన ఇతర ఉద్దీపనలకు కూడా అదే ప్రతిస్పందన వస్తే అది ఉద్దీపన సామాన్యీకరణ (పావ్‌లోవ్ శాస్త్రీయ నిబంధనం).
దశ 2: ఇక్కడ ఒక డాక్టర్ (ఇంజెక్షన్ నొప్పితో జతకట్టిన ఉద్దీపన) పట్ల ఏర్పడిన భయం తెల్లకోటు వేసుకున్న డాక్టర్లందరికీ పాకింది. ఇది సామాన్యీకరణకు సరైన ఉదాహరణ.
దశ 3: ఉద్దీపన విచక్షణ దీనికి వ్యతిరేకం: ఆ ఒక్క డాక్టర్‌నే భయపడి మిగతావారిని భయపడకపోవడం. కార్యసాధక నిబంధనం (స్కిన్నర్) ప్రతిస్పందన తర్వాత వచ్చే పర్యవసానంపై ఆధారపడుతుంది. ఉన్నతక్రమ నిబంధనంలో నిబంధిత ఉద్దీపనే కొత్త ఉద్దీపనకు నిబంధనం ఏర్పరుస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: “అన్నిటికీ పాకితే” సామాన్యీకరణ, “ఒక్కదానికే పరిమితమైతే” విచక్షణ.
ప్రశ్న 36
స్పియర్మన్ ప్రకారం వ్యక్తి చేసే అన్ని ప్రజ్ఞాపరమైన కృత్యాలలో ఉండే కారకం
According to Spearman, the following factor is common in all intellectual activities of individuals
(1) ప్రత్యేక కారకం (Special factor)
(2) సామాన్య కారకం (General factor)
(3) పరిసర కారకం (Environmental factor)
(4) ప్రాదేశిక కారకం (Spatial factor)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సామాన్య కారకం (General factor)
దశ 1: చార్లెస్ స్పియర్మన్ ద్వికారక సిద్ధాంతం (Two Factor Theory) ప్రకారం ప్రజ్ఞలో రెండు కారకాలు ఉంటాయి: సామాన్య కారకం (g), ప్రత్యేక కారకం (s).
దశ 2: “g” కారకం వ్యక్తి చేసే అన్ని మానసిక కృత్యాల్లో ఉంటుంది. “s” కారకాలు ఒక్కో ప్రత్యేక పనికి (గణితం, సంగీతం లాంటివి) మాత్రమే పరిమితం. అందుకే ప్రశ్న “అన్ని కృత్యాల్లో” అన్నప్పుడు సమాధానం g.
దశ 3: ప్రాదేశిక సామర్థ్యం థర్‌స్టన్ ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాల్లో ఒకటి. పరిసర కారకం స్పియర్మన్ సిద్ధాంతంలో లేదు.
ప్రశ్న 37
అనుకరణ అభ్యసనంలో సోపానాల వరుసక్రమం గుర్తించండి.
Identify correct order of steps in learning by imitation
a. నిష్పాదన (Performance)
b. అవధానం (Attention)
c. పునర్బలనం (Reinforcement)
d. ధారణ (Retention)
(1) b, c, d, a
(2) b, d, a, c
(3) a, d, b, c
(4) c, b, a, d
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) b, d, a, c
దశ 1: ఆల్బర్ట్ బండూరా సాంఘిక అభ్యసన సిద్ధాంతం ప్రకారం అనుకరణ (పరిశీలనా) అభ్యసనంలో నాలుగు సోపానాలు ఉంటాయి.
దశ 2: ముందు మాదిరి (model) చేసే పనిని శ్రద్ధగా గమనించాలి: అవధానం (b). చూసింది గుర్తుంచుకోవాలి: ధారణ (d). గుర్తున్నది స్వయంగా చేసి చూపాలి: నిష్పాదన/పునరుత్పాదన (a). ఆ ప్రవర్తనకు మెచ్చుకోలు లేదా ప్రతిఫలం దొరికితే మళ్లీ చేస్తాడు: పునర్బలనం/ప్రేరణ (c).
దశ 3: కాబట్టి వరుస b, d, a, c. గమనించకుండా గుర్తుంచుకోలేం, గుర్తులేనిది చేయలేం; అందుకే మిగతా వరుసలు తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: A-R-R-M: Attention, Retention, Reproduction, Motivation.
ప్రశ్న 38
ఒక అబ్బాయి గణితం బాగా చేస్తాడు. ఇప్పుడతను ఎకనామిక్స్ నేర్చుకోదలచాడు. ఇక్కడ అభ్యసన బదలాయింపు రకం
A boy is good at Mathematics. Now, he wants to learn Economics Here, the type of learning transfer is
(1) ధనాత్మకం (Positive)
(2) ఋణాత్మకం (Negative)
(3) శూన్యం (Zero)
(4) ద్విపార్శ్వ (Bilateral)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ధనాత్మకం (Positive)
దశ 1: ముందు నేర్చుకున్నది కొత్త అభ్యసనానికి సహాయపడితే అది ధనాత్మక బదలాయింపు (Positive Transfer).
దశ 2: అర్థశాస్త్రంలో గ్రాఫులు, శాతాలు, సగటులు, గణాంకాలు, సూత్రాలు ఎక్కువగా వాడతారు. గణితంలో పట్టు ఉన్న విద్యార్థికి ఇవన్నీ సులువుగా అర్థమవుతాయి. అంటే గణితం ఎకనామిక్స్ అభ్యసనానికి సాయపడుతుంది.
దశ 3: ఋణాత్మకం అంటే పాత అభ్యసనం కొత్తదానికి అడ్డుపడటం. శూన్యం అంటే ఏ ప్రభావమూ లేకపోవడం. ద్విపార్శ్వ బదలాయింపు శరీరం ఒక వైపు నేర్చుకున్న నైపుణ్యం మరో వైపుకు చేరడం (కుడిచేత్తో నేర్చింది ఎడమచేతికి). ఈ సన్నివేశానికి ఇవేవీ సరిపోవు.
ప్రశ్న 39
ప్రజ్ఞా పరీక్షలకు సంబంధించి సరైన సమాధానం గుర్తించండి.
Choose correct answer regarding intelligence tests
a. బినె - సైమన్ ప్రజ్ఞా పరీక్ష : వ్యక్తిగత, శక్తి, శాబ్దిక పరీక్ష (Binet – Simon Intelligence test : Individual, power, verbal test)
b. ఆర్మీ ఆల్ఫా పరీక్ష : సామూహిక, శాబ్దిక, వేగ పరీక్ష (Army Alpha Test : Group, Verbal, Speed test)
c. ఆర్మీ బీటా పరీక్ష : సామూహిక, వేగ, అశాబ్దిక పరీక్ష (Army Beta Test : Group, Speed, Non-verbal test)
d. డ్రా ఎ పర్సన్ పరీక్ష : వ్యక్తిగత, అశాబ్దిక, వేగ పరీక్ష (Draw a person Test : Individual, Non-verbal, Speed test)
(1) b, c, d
(2) a, c, d
(3) a, d
(4) a, b, c
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) a, b, c
దశ 1: బినే-సైమన్ పరీక్ష (1905) ఒక్కొక్కరికీ విడిగా ఇచ్చే, భాష ఆధారిత పరీక్ష. కాల పరిమితి కంటే కష్టతర ప్రశ్నలు చేయగలగడం మీద ఆధారపడుతుంది కాబట్టి శక్తి పరీక్ష (Power test). a సరైనది.
దశ 2: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో అమెరికా సైనికుల కోసం ఆర్మీ ఆల్ఫా (చదవడం వచ్చినవారికి, శాబ్దిక), ఆర్మీ బీటా (చదువు రానివారికి, అశాబ్దిక) పరీక్షలు తయారుచేశారు. రెండూ పెద్ద గుంపులకు నిర్ణీత సమయంలో ఇచ్చే సామూహిక వేగ పరీక్షలు. b, c సరైనవి.
దశ 3: గుడ్ఇనఫ్ “డ్రా ఎ మ్యాన్” (Draw-a-Person) పరీక్ష అశాబ్దిక పరీక్షే, కానీ దీన్ని గుంపుగా కూడా ఇవ్వవచ్చు, వేగం మీద ఆధారపడదు. కాబట్టి d తప్పు. d లేని ఆప్షన్ (4) ఒక్కటే.
ప్రశ్న 40
ఈ కింది వానిలో థార్న్డైక్ ప్రతిపాదించిన అభ్యసన నియమం కానిది
The following Law of Learning is NOT proposed by Thorndike
(1) ఫలిత నియమం (Law of Effect)
(2) సంసిద్ధతా నియమం (Law of Readiness)
(3) పూరణ నియమం (Law of Closure)
(4) అభ్యాస నియమం (Law of Exercise)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) పూరణ నియమం (Law of Closure)
దశ 1: ఎడ్వర్డ్ థార్న్డైక్ యత్న-దోష అభ్యసన సిద్ధాంతంలో మూడు ప్రధాన నియమాలు ఇచ్చారు: సంసిద్ధతా నియమం, అభ్యాస నియమం, ఫలిత నియమం.
దశ 2: పూరణ నియమం (Law of Closure) గెస్టాల్ట్ మనోవైజ్ఞానికులది. అసంపూర్ణమైన ఆకారాన్ని కూడా మెదడు పూర్తి ఆకారంగా చూస్తుందని ఇది చెబుతుంది (ఉదా: మధ్యలో ఖాళీ ఉన్న వృత్తాన్ని వృత్తంగానే గుర్తించడం).
దశ 3: కాబట్టి థార్న్‌డైక్‌ది కానిది (3). మిగతా మూడూ ఆయన ప్రాథమిక నియమాలే.
గుర్తుంచుకోండి: థార్న్డైక్ = R-E-E (Readiness, Exercise, Effect); గెస్టాల్ట్ = Closure, Proximity, Similarity.
FAQ
ఈ సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SA గణితం 2025 (12 జూన్, షిఫ్ట్ 1) పేపర్లో విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం సెక్షన్లో 31 నుంచి 40 వరకు 10 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 5 మార్కులు, ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
ప్రక్షేపక పరీక్షలు, ఎరిక్సన్ మనోసాంఘిక వికాసం, స్మృతి దశలు, సంఘర్షణ రకాలు, ఉద్దీపన సామాన్యీకరణ, స్పియర్మన్ ద్వికారక సిద్ధాంతం, బండూరా అనుకరణ అభ్యసనం, అభ్యసన బదలాయింపు, ప్రజ్ఞా పరీక్షల రకాలు, థార్న్డైక్ అభ్యసన నియమాలు.
ఈ సెక్షన్‌కు ఎలా సిద్ధం కావాలి?
సిద్ధాంతకర్త పేరు, ఆయన దశలు లేదా నియమాల వరుస కచ్చితంగా గుర్తుంచుకోండి. ఈ పేపర్లో మూడు ప్రశ్నలు వరుసక్రమం (స్మృతి, అనుకరణ) లేదా మొదటి దశ (ఎరిక్సన్) అడిగాయి. మిగతావి తరగతి గది ఉదాహరణను భావనతో జతచేసేవి.
Sources
Writes and reviews the AP DSC Papers posts: previous DSC question papers solved step by step in Telugu, checked against the official keys.